Những người có vấn đề tâm lý thường không để tâm trí của họ ở hiện tại mà thường bận tâm về quá khứ và tương lai trong nhiều thời gian của ngày. Bằng việc nhấn mạnh vào các trải nghiệm hiện tại, nhà tâm lý sẽ giúp thân chủ vượt qua các khó khăn và thích nghi với cuộc sống. Các bài tập tại phiên và ở nhà luôn sẽ giúp thân chủ luyện tập hàng ngày tốt hơn.

Ví dụ: một người từng gặp tai nạn xe máy có thể phát triển những suy nghĩ rằng xe máy là nguy hiểm. Do đó, họ sẽ không dám tiếp xúc gần với xe hoặc sử dụng xe để di chuyển. Điều này không chỉ cản trở họ tham gia các hoạt động thường ngày có sử dụng xe máy, mà còn khiến họ bị tấn công bởi nỗi sợ hãi xe máy gần như cả ngày. Trị liệu bằng CBT giúp người đó hiểu rằng, không phải lúc nào tiếp xúc với xe máy cũng là nguy hiểm. Khi có nhận thức đúng đắn về xe máy, động lực sử dụng xe sẽ tăng lên. Từng bước tiếp xúc với xe máy giúp củng cố niềm tin của họ. Từ đó, loại bỏ dần nỗi sợ hãi thường trực về xe máy và đưa họ trở về cuộc sống bình thường.

Hiện nay, có nhiều bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả cao của CBT đối với nhiều rối loạn tâm thần khác nhau như lo âu, trầm cảm, căng thẳng sau sang chấn, mất ngủ, rối loạn ăn uống, nghiện rượu và các chất ma túy, các vấn đề hôn nhân … Nhiều tổ chức y tế quốc tế và các Hiệp hội tâm thần, Hiệp hội tâm lý trên thế giới khuyến nghị các nhà trị liệu sử dụng CBT. Ở Việt Nam, Bộ Y tế cũng quy định rằng CBT là liệu pháp được phép sử dụng để can thiệp nhiều rối loạn tâm thần khác nhau.