LP hành vi biện chứng
Liệu pháp hành vi biện chứng (Dialectial Behavior Therapy – DBT) là một liệu pháp tâm lý dựa trên bằng chứng được đánh giá cao trong trị liệu tâm lý hiện đại. Marsha M. Linehan, nhà phát triển liệu pháp này, cho rằng việc tích hợp các mặt đối lập giúp mọi người tăng cường khả năng điều chỉnh cảm xúc và nhận thức để từ đó thay đổi bản thân tốt hơn. Với tư cách là một bệnh nhân rối loạn nhân cách ranh giới, Linehan tìm hiểu về các tác nhân dẫn đến trạng thái phản ứng và đánh giá kỹ năng đối phó nào cần áp dụng trong chuỗi sự kiện, suy nghĩ, cảm xúc và hành vi để giúp tránh những phản ứng không mong muốn.
Ban đầu, DBT được sử dụng để can thiệp cho rối loạn nhân cách và xung đột trong giao tiếp. Tuy nhiên, có nhiều bằng chứng cho thấy DBT có thể hữu ích đối với nhiều rối loạn khác như rối loạn khí sắc, hành vi tự hại hoặc tự sát, sử dụng chất gây nghiện, rối loạn hành vi, rối loạn ăn uống vô độ, rối loạn căng thẳng sau sang chấn. Nhà trị liệu sẽ giúp thân chủ chấp nhận các vấn đề và định hướng thay đổi để đạt được cân bằng khi cho phép tồn tại song song các mặt đối lập. Phép biện chứng triết học chính là cảm hứng tạo nên phương pháp trị liệu này.
DBT đã góp phần khắc phục một số nhược điểm của CBT để tăng hiệu quả với những rối loạn tâm thần phức tạp và dai dẳng. DBT giúp bệnh nhân giảm cảm giác “bị chỉ trích, hiểu lầm và vô hiệu” của CBT do phương pháp này quá “tập trung vào việc thay đổi nhận thức và hành vi”. DBT chấp nhận và xác thực cảm xúc của thân chủ tại bất kỳ thời điểm nào, đồng thời thông báo cho khách hàng rằng một số cảm xúc và hành vi là không thích hợp và chỉ cho họ những lựa chọn hành vi thay thế tốt hơn.
Các module của DBT bao gồm Chánh niệm (Mindfulness), Chịu đựng đau khổ (Distress Tolerance), Điều chỉnh cảm xúc (Emotional Regulation) và Hiệu quả giao tiếp (Interpersonal Effectiveness). Sự công phu của các module và yêu cầu nghiêm ngặt của quá trình trị liệu là một trong những điều thúc đẩy sự thành công của DBT. Số lượng phiên can thiệp của DBT cũng dài hơn so với các liệu pháp khác. Tuy nhiên, nhà trị liệu có thể cân nhắc lược bớt các kỹ thuật nếu đánh giá thấy thân chủ có thể đã thành thạo.
