Huấn luyện kỹ năng xã hội

Những người có vấn đề về sức khỏe tâm thần và người chăm sóc thường xuyên của họ (như cha mẹ, ông bà, anh chị em, giáo viên, điều dưỡng viên, giúp việc gia đình …) có thể bị thiếu hụt hoặc khiếm khuyết kỹ năng xã hội. Điều này tạo ra các vấn đề giao tiếp và làm kéo dài hoặc trầm trọng thêm các rối loạn tâm thần.

SST

Ví dụ, một người trải qua nhiều sự kiện tiêu cực thời thơ ấu dẫn tới lo âu/ám sợ xã hội, sợ phải đứng phát biểu, né tránh các cuộc gặp đông người, các mối quan hệ không ổn định. Điều này khiến họ mất việc làm, thường xuyên đi bệnh viện và gây ra các cuộc cãi vã trong gia đình. Người nhà của họ cũng cảm thấy căng thẳng thường xuyên, dễ nổi cáu và mất ngủ. Trong trường hợp này, cả hai đều thiếu hụt các kỹ năng. Thân chủ bị ức chế học tập kỹ năng xã hội do tình trạng căng thẳng thời thơ ấu. Người chăm sóc bị chưa có đủ thông tin về đặc điểm rối loạn và chiến lược đối phó hiệu quả.

Các kỹ năng xã hội (Social skills training – SST) có vai trò rất lớn trong điều trị phục hồi và đưa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần trở lại cuộc sống bình thường. Một số người trải qua các sự kiện căng thẳng có thể từng rất có kỹ năng xã hội rất tốt, nhưng sau đó các kỹ năng này bị suy giảm. Hoặc một số trường hợp bị bỏ rơi trong giai đoạn trẻ em và vị thành niên nên chưa từng được học các kỹ năng. Hoặc một số người bị chấn thương mất các ký ức về kỹ năng. Tùy từng trường hợp, nhà trị liệu có thể trực tiếp huấn luyện kỹ năng hoặc cùng làm việc với những người chăm sóc để huấn luyện kỹ năng.

Các kỹ năng được huấn luyện dựa vào sự thiếu hụt hoặc khiếm khuyết, môi trường áp dụng, mức độ tiến triển và các vấn đề sức khỏe tâm thần liên quan. Chẳng hạn, những trường hợp có rối loạn phức tạp sẽ ưu tiên kỹ năng tự chăm sóc bản thân, làm việc nhà, trong khi người chỉ có lo âu xã hội sẽ tập trung vào kỹ năng giao tiếp. Trong huấn luyện, nhà trị liệu sẽ giải thích về mục đích kỹ năng, cách thức thực hiện, làm thử và tập thực hành với thân chủ. Thân chủ sau khi được học sẽ thực hành bài tập ở nhà để ghi nhớ kỹ năng.